Khi thời tiết se lạnh kéo về, việc duy trì thân nhiệt ổn định không chỉ mang lại sự thoải mái mà còn hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Theo quan điểm Đông y, cơ thể con người cần được nuôi dưỡng từ bên trong lẫn bên ngoài để chống chọi với hàn khí xâm nhập. Bài viết này tập trung khám phá các phương pháp giữ ấm cơ thể thực tế, dễ áp dụng để giữ ấm cơ thể, dựa trên kinh nghiệm truyền thống kết hợp với những lưu ý khoa học. Với sự tham vấn từ Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – chúng tôi mang đến những gợi ý cụ thể, giúp bạn dễ dàng thực hiện hàng ngày.

Mặc nhiều lớp quần áo, chọn chất liệu phù hợp

Việc lựa chọn trang phục đúng cách đóng vai trò then chốt trong việc tạo lớp bảo vệ tự nhiên cho cơ thể trước cái lạnh. Phương pháp này không chỉ giữ nhiệt hiệu quả mà còn cho phép điều chỉnh linh hoạt theo biến đổi thời tiết, giúp cơ thể duy trì sự cân bằng nhiệt độ mà không gây bí bức.

Cụ thể, mặc nhiều lớp quần áo tạo ra các khoảng không khí cách nhiệt, hoạt động như lớp đệm giữ ấm tự nhiên. Lớp trong cùng nên ưu tiên chất liệu cotton hoặc len mỏng, co giãn tốt và thấm hút mồ hôi, tránh tình trạng ẩm ướt làm giảm khả năng giữ nhiệt. Lớp giữa có thể dùng vải nỉ hoặc lông cừu để tích tụ hơi ấm, trong khi lớp ngoài cần chống gió và nước như áo khoác Gore-Tex hoặc áo mưa nhẹ, giúp ngăn chặn luồng không khí lạnh xâm nhập. Bà Yến Nga nhấn mạnh rằng, theo nguyên lý Đông y, việc giữ ấm các huyệt đạo chính như phong trì (sau gáy) hay thận du (lưng dưới) sẽ hỗ trợ khí huyết lưu thông, từ đó tăng cường sức đề kháng tự nhiên.

Đừng quên bảo vệ các bộ phận dễ mất nhiệt như đầu, cổ, tai, tay, chân và lưng. Sử dụng mũ len che kín tai, khăn quàng cổ kín khít, găng tay lót lông và tất dày sẽ giúp phân bổ nhiệt đều hơn, giảm nguy cơ co mạch máu ngoại vi. Thực tế, chỉ cần áp dụng đúng cách, bạn có thể cảm nhận sự ấm áp lan tỏa chỉ sau vài phút tiếp xúc với không khí lạnh.

Giữ ấm không gian sống

Một môi trường sống ấm áp không chỉ nâng cao chất lượng sinh hoạt mà còn góp phần ổn định thân nhiệt, đặc biệt khi cơ thể dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi đột ngột của thời tiết. Bằng cách kiểm soát không gian xung quanh, bạn có thể tạo lớp chắn vô hình chống lại hàn khí, giúp cơ thể thư giãn và phục hồi tốt hơn.

Trước hết, hãy đóng kín cửa sổ, cửa ra vào và kéo rèm dày để hạn chế gió lùa, giảm thiểu thất thoát nhiệt ra môi trường bên ngoài. Những hành động đơn giản này có thể nâng nhiệt độ phòng lên 2-3 độ C mà không tốn kém. Để tăng hiệu quả, kết hợp sử dụng lò sưởi nhỏ, đèn sưởi hồng ngoại hoặc máy sưởi mini, đặc biệt vào buổi tối khi cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi và dễ nhiễm lạnh hơn. Theo chuyên gia Đông y, không gian ấm áp hỗ trợ việc cân bằng âm dương, giúp kinh lạc thông suốt và giảm tình trạng tê buốt tay chân.

Vào ban đêm, chăn điện hoặc túi chườm ấm đặt ở chân giường sẽ duy trì hơi ấm liên tục, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Nhớ kiểm tra độ ẩm không khí ở mức 40-60% để tránh khô da, kết hợp với một số loại tinh dầu ấm như quế hoặc hồi để lan tỏa hương thơm dễ chịu, kích thích lưu thông khí huyết.

Ngâm chân bằng nước ấm

Ngâm chân nước ấm là phương pháp cổ truyền đơn giản nhưng mang lại tác động sâu sắc, giúp kích hoạt tuần hoàn từ dưới lên trên và làm ấm toàn thân một cách tự nhiên. Đây là cách lý tưởng để kết thúc ngày dài, đặc biệt khi đôi chân là “cửa ngõ” đầu tiên tiếp nhận hàn khí.

Quá trình ngâm chân giãn nở mạch máu ngoại vi, tăng cường dòng chảy máu giàu oxy đến các cơ quan, từ đó nâng cao nhiệt độ cơ thể tổng thể. Hãy chuẩn bị chậu nước ấm khoảng 40-45°C, ngâm trong 15-20 phút trước khi đi ngủ. Để tối ưu hóa, thêm vài lát gừng tươi giã nát hoặc một nắm muối biển, giúp tăng tính ấm áp theo nguyên tắc “tân ôn giải biểu” của Đông y, đồng thời hỗ trợ loại bỏ độc tố qua da. Bà Yến Nga khuyên rằng, phương pháp này không chỉ giữ ấm mà còn kích thích huyệt dũng tuyền ở lòng bàn chân, điểm khởi nguồn của thận kinh, góp phần bổ dưỡng nguyên khí.

Sau khi ngâm, lau khô chân và mang tất cotton ấm để khóa giữ hơi ấm. Nếu kiên trì thực hiện 3-4 lần/tuần, bạn sẽ nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc chống chịu lạnh, với giấc ngủ ngon hơn và tinh thần sảng khoái vào sáng hôm sau.

Thở bụng

Thở bụng, hay còn gọi là hô hấp cơ hoành, là kỹ thuật nội tại giúp cơ thể tự sản sinh nhiệt từ bên trong, không phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài. Phương pháp này kích thích hệ thần kinh giao cảm một cách nhẹ nhàng, tăng cường trao đổi oxy và nâng cao thân nhiệt tự nhiên.

Khi thực hiện đúng, hít sâu qua mũi để phình bụng (không ngực), giữ hơi 3-5 giây rồi thở ra chậm rãi qua miệng kèm hóp bụng, bạn sẽ cảm nhận hơi ấm lan tỏa từ vùng bụng – trung tâm năng lượng theo Đông y. Quá trình này tiêu hao năng lượng nhẹ, thúc đẩy chuyển hóa và cải thiện nhịp tim, giúp cơ thể chống lại sự co rút do lạnh. Bà Yến Nga lưu ý rằng, thở bụng hỗ trợ điều hòa khí huyết, đặc biệt hữu ích cho những người có thể trạng hàn thịnh, thường cảm thấy lạnh tay chân dù trời không quá giá.

Bắt đầu với 5-10 phút mỗi sáng hoặc tối, dần tăng thời gian khi quen. Trong những ngày đầu, có thể hơi khó chịu, nhưng sự kiên trì sẽ mang lại lợi ích lâu dài, từ giữ ấm đến giảm stress, giúp bạn duy trì sự tỉnh táo suốt ngày.

Uống đồ uống nóng và ăn thực phẩm ấm

Chế độ dinh dưỡng với các lựa chọn ấm áp đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng để cơ thể tự sinh nhiệt, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa và lưu thông. Những thói quen ăn uống này không chỉ làm ấm tức thì mà còn xây dựng nền tảng sức khỏe bền vững qua việc bổ sung dưỡng chất phù hợp.

• Uống 2-2.5 lít nước ấm mỗi ngày: Nước ấm duy trì độ ẩm nội tại, hỗ trợ trao đổi chất và làm dịu họng khô do lạnh, giúp thân nhiệt ổn định mà không gây đầy hơi như nước lạnh.
• Thức uống ấm như trà gừng, trà quế hoặc súp nóng: Những loại này kích thích vị giác và làm giãn mạch, tăng tuần hoàn máu, giảm co thắt do lạnh. Một tách trà gừng tươi vào buổi chiều có thể nâng nhiệt độ cơ thể lên đáng kể.
• Ăn món giàu calo, protein và chất béo lành mạnh: Thực phẩm như thịt nạc hầm, hạt óc chó hoặc bơ giúp cơ thể đốt cháy năng lượng hiệu quả, sinh nhiệt liên tục qua quá trình tiêu hóa.
• Gia vị ấm như gừng, tỏi, tiêu: Chúng có tính đại nhiệt theo Đông y, thúc đẩy khí huyết lưu thông và chống hàn, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch mà không gây nóng trong.

Bà Yến Nga gợi ý kết hợp các nguyên liệu này trong bữa ăn hàng ngày để đạt hiệu quả tối ưu, ví dụ như súp gà hầm gừng – công thức gia truyền giúp giữ ấm từ bên trong.

Sử dụng các sản phẩm giúp giữ ấm cơ thể

Bên cạnh các biện pháp tự nhiên, việc tận dụng sản phẩm hỗ trợ chuyên dụng mang lại sự tiện lợi cao, đặc biệt cho những ai thường xuyên tiếp xúc với môi trường lạnh. Những vật dụng này được thiết kế để cung cấp nhiệt độ ổn định, bổ trợ cho lối sống bận rộn mà vẫn an toàn.

Ví dụ, miếng dán giữ nhiệt dùng cho vùng bụng hoặc vai, giải phóng nhiệt chậm trong 8-12 giờ, giúp chống lạnh đột ngột. Túi chườm nóng vi sóng dành cho chân tay hoặc bụng dưới cũng là lựa chọn di động, dễ mang theo. Tại Dược Bình Đông, các sản phẩm như dầu gió thảo dược với tinh chất gừng và quế – được chiết xuất từ công thức gia truyền – không chỉ xoa bóp giữ ấm mà còn kích thích huyệt đạo, tăng lưu thông mà không gây kích ứng da. Những thiết bị lớn hơn như chăn điện hoặc đèn sưởi hồng ngoại giúp làm ấm không gian ngủ nghỉ hiệu quả, với tính năng tự ngắt để tránh quá nhiệt.

Khi sử dụng, luôn tuân thủ hướng dẫn: không tiếp xúc trực tiếp quá 20 phút và kiểm tra da định kỳ. Với sự kết hợp khéo léo, các sản phẩm này nâng tầm sự thoải mái, giúp bạn tự tin đối mặt với mùa đông.

Những phương pháp khác giúp giữ ấm cơ thể

Ngoài các cách cơ bản, một số mẹo nhỏ nhưng tinh tế có thể bổ sung để tăng cường khả năng giữ ấm cơ thể, tận dụng cả yếu tố xã hội lẫn thiên nhiên. Những phương pháp này nhấn mạnh vào sự hài hòa giữa con người và môi trường, mang tính thực tiễn cao.

• Ngồi gần người thân khi trời lạnh: Hơi ấm từ hơi thở và tiếp xúc da giúp lan tỏa nhiệt độ chung, tạo cảm giác gần gũi và ổn định thân nhiệt nhanh chóng.
• Tắm nước ấm ngắn: Ngâm mình 10 phút ở 38-40°C tăng nhiệt độ da ngay lập tức, thư giãn cơ bắp và chuẩn bị cho giấc ngủ ấm áp.
• Massage với dầu gió hoặc tinh dầu ấm: Xoa bóp nhẹ vùng lưng, vai bằng dầu chứa long não và bạc hà kích thích máu lưu thông, làm nóng bề mặt da hiệu quả.
• Tận dụng nắng sớm: Tiếp xúc 15-20 phút với ánh nắng buổi sáng không chỉ cung cấp vitamin D mà còn hấp thụ nhiệt tự nhiên, cải thiện tâm trạng và sức đề kháng.

Bà Yến Nga khuyên áp dụng linh hoạt những cách này để phù hợp với thể trạng, luôn lắng nghe cơ thể để điều chỉnh.

Tóm lại, việc áp dụng các phương pháp giữ ấm cơ thể một cách có hệ thống sẽ giúp bạn vượt qua mùa lạnh một cách khỏe mạnh. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ, và nếu cần tư vấn cá nhân hóa, Dược Bình Đông luôn sẵn sàng hỗ trợ với kinh nghiệm hơn 70 năm trong y học cổ truyền. Chúc bạn luôn ấm áp và tràn đầy năng lượng!

————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital

Stress oxy hóa xảy ra khi gốc tự do vượt quá khả năng trung hòa của cơ thể, gây hại cho tế bào và đẩy nhanh lão hóa. Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa chính là nguồn cung cấp hợp chất tự nhiên giúp cân bằng quá trình này, bảo vệ màng tế bào và duy trì sức khỏe lâu dài. Dưới đây là những nhóm chất chống oxy hóa trong cơ thể mạnh mẽ, dễ dàng bổ sung vào bữa ăn hàng ngày.

Nhóm thực phẩm từ động vật giàu Coenzyme Q10 và Omega-3

Các protein động vật không chỉ cung cấp năng lượng mà còn chứa hoạt chất chống oxy hóa quan trọng. Coenzyme Q10 có trong thịt đỏ và thịt trắng giúp tái tạo năng lượng tế bào, đồng thời trung hòa gốc tự do. Omega-3 từ cá béo lại bảo vệ màng tế bào khỏi peroxidation lipid.

• Thịt lợn, thịt bò, thịt gà: Nguồn Coenzyme Q10 dồi dào, hỗ trợ sản sinh năng lượng và giảm tổn thương oxy hóa ở ty thể.
• Cá trích, cá hồi, cá thu: Giàu EPA và DHA – hai axit béo Omega-3 có khả năng ức chế phản ứng viêm do gốc tự do gây ra.
• Trứng: Chứa lutein và zeaxanthin, hai carotenoid bảo vệ võng mạc và da khỏi stress oxy hóa.

Rau lá xanh – kho vitamin và polyphenol

Rau xanh đậm là nguồn cung cấp vitamin C, vitamin E và beta-carotene – những chất chống oxy hóa tan trong nước và tan trong dầu, hoạt động đồng bộ để vô hiệu hóa nhiều loại gốc tự do khác nhau.

• Bông cải xanh (broccoli): Giàu sulforaphane, kích hoạt enzyme Nrf2 – con đường chính chống oxy hóa nội sinh.
• Cải xoăn (kale), rau bina (spinach): Cung cấp quercetin và kaempferol, ức chế quá trình peroxy hóa lipid ở màng tế bào.

Hạt và đậu – nguồn vitamin E với axit béo tốt

Hạt chứa vitamin E dạng alpha-tocopherol bảo vệ màng tế bào, kết hợp cùng axit béo không no từ đậu tạo lớp phòng thủ kép chống oxy hóa.

• Hạt hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia: Vitamin E và Omega-3 thực vật giúp giảm LDL oxy hóa – yếu tố chính gây xơ vữa động mạch.
• Đậu đen, đậu tây: Chứa anthocyanin và isoflavone, trung hòa gốc tự do ở cấp độ phân tử.

Ngũ cốc nguyên cám và gia vị – polyphenol từ thực vật

Ngũ cốc giữ nguyên lớp cám giàu ferulic acid, trong khi gia vị cung cấp curcumin, allicin và piperin – những hợp chất đã được chứng minh khả năng quét gốc tự do vượt trội.

• Yến mạch, gạo lứt: Axit ferulic và avenanthramide bảo vệ DNA khỏi tổn thương oxy hóa.
• Tỏi, nghệ, gừng, hành tây, thì là, kinh giới, đinh hương, quế: Allicin, curcumin, gingerol lần lượt ức chế xanthine oxidase – enzyme sinh gốc tự do.

Rau củ màu cam đỏ – carotenoid và lycopene

Nhóm thực phẩm này chuyển hóa thành vitamin A trong cơ thể, đồng thời lycopene và beta-carotene trực tiếp vô hiệu hóa singlet oxygen – dạng gốc tự do năng lượng cao.

• Cà rốt, ớt chuông, cà chua: Beta-carotene và lycopene giảm 30-40% nguy cơ oxy hóa lipid máu theo nghiên cứu trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ.
• Rong biển: Fucoxanthin và astaxanthin – carotenoid biển có hoạt tính chống oxy hóa mạnh gấp 6 lần vitamin E.

Thực phẩm bổ sung ít phổ biến nhưng hiệu quả cao

Một số lựa chọn khác tuy không dùng hàng ngày nhưng chứa nồng độ chất chống oxy hóa vượt trội, phù hợp bổ sung định kỳ.

• Socola đen (từ 70% cacao): Epicatechin và procyanidin bảo vệ nội mạc mạch máu.
• Khoai lang tím: Anthocyanin tím đậm trung hòa gốc tự do ở gan và thận.
• Cà tím: Nasunin trong vỏ tím bảo vệ lipid não khỏi oxy hóa.
• Củ cải đường: Betalain giảm viêm và stress oxy hóa ở cấp độ tế bào.
• Đậu phụ: Isoflavone genistein ức chế enzyme NADPH oxidase – nguồn sinh gốc tự do chính.

Theo Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông: “Kết hợp hài hòa các nhóm thực phẩm trên không chỉ giúp cơ thể chống stress oxy hóa mà còn bồi bổ chính khí theo quan điểm Đông y. Ví dụ, dùng nghệ tươi trong món cá kho hoặc thêm tỏi sống vào salad rau xanh là cách đơn giản để tăng cường hoạt substance chống oxy hóa mà không cần thuốc bổ.”

Việc bổ sung đa dạng thực phẩm tự nhiên chính là chiến lược bền vững nhất để duy trì cân bằng oxy hóa – khử trong cơ thể, giảm thiểu nguy cơ bệnh mãn tính mà không phụ thuộc vào thực phẩm chức năng. Hãy bắt đầu từ bữa ăn hôm nay với những lựa chọn trên để bảo vệ tế bào từ gốc.

Theo Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông: “Kết hợp hài hòa các nhóm thực phẩm trên theo nguyên tắc âm dương ngũ hành sẽ giúp cơ thể tự điều chỉnh, giảm thiểu stress oxy hóa mà không cần can thiệp mạnh.”

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital

Sức đề kháng là “lá chắn” tự nhiên giúp cơ thể chống chọi với các tác nhân gây bệnh từ môi trường, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết thay đổi thất thường và nhịp sống hối hả ngày nay. Theo bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 30 năm kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng và hệ miễn dịch – việc tăng cường sức đề kháng không chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng mà còn hỗ trợ cơ thể duy trì sự cân bằng tổng thể. Dựa trên nguyên tắc Đông y kết hợp khoa học hiện đại, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn các cách tăng đề kháng thực tế, dễ áp dụng để nâng cao hệ miễn dịch một cách bền vững. Hãy cùng khám phá để bảo vệ sức khỏe gia đình bạn hiệu quả hơn.

Dinh dưỡng hỗ trợ tăng sức đề kháng

Chế độ ăn uống đóng vai trò nền tảng trong việc nuôi dưỡng hệ miễn dịch, cung cấp các dưỡng chất thiết yếu giúp tế bào miễn dịch hoạt động mạnh mẽ. Theo các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một chế độ dinh dưỡng cân bằng có thể giảm tới 30% nguy cơ mắc bệnh hô hấp thông thường. Bà Võ Ngọc Yến Nga nhấn mạnh rằng, trong Đông y, “thực dược đồng nguyên” – coi thực phẩm như thuốc – là chìa khóa để bổ trợ khí huyết, từ đó tăng cường chính khí chống lại tà khí. Để đạt hiệu quả, hãy thiết lập thực đơn khoa học, ưu tiên các nguyên liệu tự nhiên và đa dạng.

Thiết lập thực đơn dinh dưỡng khoa học bằng cách:

• Ăn uống điều độ đúng giờ: Tránh bỏ bữa hoặc giảm cân cực đoan, vì thiếu hụt calo có thể làm suy yếu hệ miễn dịch. Hãy chia nhỏ bữa ăn thành 3-5 lần/ngày để cơ thể hấp thụ tối ưu, kết hợp với các món ăn Việt Nam quen thuộc như cháo gà hoặc salad rau củ.
• Cân bằng đầy đủ 4 nhóm chất cần thiết: Bao gồm đường bột (tinh bột từ gạo lứt, khoai lang), đạm (protein từ thịt nạc, cá), béo (chất béo lành mạnh từ dầu oliu, hạt), và vitamin-khoáng chất. Điều này giúp duy trì năng lượng ổn định, hỗ trợ sản sinh kháng thể. Tìm hiểu thêm về những loại “thực phẩm vàng” giúp ăn ngon miệng qua các công thức Đông y đơn giản như trà gừng mật ong.

Bằng cách áp dụng những nguyên tắc này, bạn không chỉ tăng sức đề kháng mà còn cải thiện sức khỏe tiêu hóa, giảm mệt mỏi hàng ngày.

Cân bằng 4 nhóm chất để tăng cường sức đề kháng

Việc phân bổ hợp lý các nhóm chất dinh dưỡng là yếu tố then chốt để hệ miễn dịch hoạt động nhịp nhàng, giống như một đội quân được trang bị đầy đủ. Chuyên gia Đông y Võ Ngọc Yến Nga khuyên rằng, theo lý thuyết “ngũ hành tương sinh”, sự cân bằng âm dương trong bữa ăn sẽ giúp cơ thể chống lại ngoại tà hiệu quả hơn. Hãy ưu tiên các thực phẩm giàu dưỡng chất, dễ tìm ở chợ Việt Nam, để xây dựng nền tảng sức khỏe vững chắc.

Trong đó, cần chú ý bổ sung đầy đủ những thực phẩm có vai trò thiết yếu đối với hệ miễn dịch như:

• Nhóm đạm (Protein): Là “xương sống” cho việc hình thành kháng thể (globulin miễn dịch), giúp sửa chữa tế bào và đẩy nhanh trao đổi chất. Các nguồn giàu protein bao gồm thịt heo nạc, thịt bò nạc, cá hồi, trứng gà ta, sữa chua không đường, đậu phụ và đậu lăng. Bà Nga gợi ý chế biến thành các món hấp hoặc luộc để giữ nguyên dưỡng chất, tránh chiên xào làm mất giá trị.
• Chất béo tốt (Omega-3): Hỗ trợ giảm viêm và tăng cường chức năng tế bào miễn dịch. Tìm thấy trong cá mòi, hạt óc chó, dầu oliu và bơ đậu phộng. Kết hợp vào salad hoặc sinh tố để dễ hấp thụ, giúp cơ thể chống oxy hóa tốt hơn.
• Bổ sung nước đầy đủ: Uống 1,5-2 lít nước mỗi ngày dưới dạng nước lọc, nước ép trái cây tươi hoặc canh rau củ. Thiếu nước làm hệ miễn dịch suy yếu, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Tìm hiểu thêm tác hại khi uống ít nước để tránh tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Những thực phẩm này không chỉ bổ dưỡng mà còn dễ tích hợp vào bữa ăn hàng ngày, giúp bạn duy trì sức đề kháng mà không cần thay đổi lớn.

Những loại vitamin và khoáng chất cần bổ sung để giúp tăng sức đề kháng

Vitamin và khoáng chất là “vũ khí” vi mô hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại gốc tự do và vi khuẩn. Các nghiên cứu từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam cho thấy, thiếu hụt vitamin C có thể làm giảm 20% hiệu suất miễn dịch. Bà Võ Ngọc Yến Nga, dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, khuyến nghị bổ sung qua thực phẩm tự nhiên trước khi dùng viên uống, nhằm tránh mất cân bằng âm dương.

Những loại vitamin và khoáng chất cần bổ sung có thể kể đến như:

• Vitamin E: Chống oxy hóa mạnh mẽ, bảo vệ tế bào miễn dịch khỏi tổn thương. Nguồn: Hạt hướng dương rang, hạnh nhân, bơ bơ và rau bina. Ăn 1 nắm hạt mỗi ngày để tăng cường hàng rào bảo vệ da – “lá chắn” đầu tiên của cơ thể.
• Vitamin A: Duy trì niêm mạc hô hấp và sức khỏe mắt, giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Nguồn: Cà rốt hấp, khoai lang nướng, rau bina xào và bí đỏ. Kết hợp với chất béo để hấp thụ tốt hơn.
• Vitamin C: Kích thích sản sinh bạch cầu, rút ngắn thời gian bệnh. Nguồn dồi dào: Cam tươi, kiwi, ớt chuông đỏ, bông cải xanh và cải xoăn. Uống nước chanh ấm buổi sáng là cách Đông y cổ truyền để thanh nhiệt.
• Vitamin D: Hỗ trợ tế bào T chống virus. Nguồn: Cá hồi nướng, lòng đỏ trứng, nấm rơm phơi nắng và sữa tăng cường. Tiếp xúc nắng sáng 15 phút/ngày để cơ thể tự tổng hợp.
• Vitamin B phức hợp: Chuyển hóa năng lượng, giảm stress miễn dịch. Nguồn: Ngũ cốc nguyên hạt, đậu lăng, thịt gà hữu cơ và cá ngừ đóng hộp.
• Sắt: Vận chuyển oxy đến tế bào miễn dịch. Nguồn: Thịt đỏ nạc, đậu phụ, đậu xanh, hạt chia và gan heo.
• Kẽm: Tăng sản sinh tế bào mới, lành vết thương. Nguồn: Thịt bò xào, hàu tươi, hạt bí ngô và hạt chia.
• Selen: Chống gốc tự do, hỗ trợ tuyến giáp. Nguồn: Hạt điều, trứng luộc, hạt hướng dương và cá ngừ.

Bổ sung đa dạng sẽ tạo nên “lá chắn” toàn diện, nhưng nhớ theo dõi cơ thể để tránh dư thừa.

Hạn chế các thực phẩm có hại cho sức đề kháng

Để hệ miễn dịch hoạt động tối ưu, việc loại bỏ “kẻ thù” từ chế độ ăn là bước quan trọng không kém việc bổ sung. Theo bà Nga, các thực phẩm gây “ẩm thấp” theo Đông y sẽ làm suy yếu chính khí, tăng gánh nặng cho gan thận. Các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại cũng xác nhận, tiêu thụ quá mức đường tinh luyện có thể làm giảm chức năng bạch cầu tới 40%.

Bên cạnh đó, cũng cần hạn chế các thực phẩm có hại cho sức đề kháng như:

• Thực phẩm chế biến sẵn: Chứa chất bảo quản, phụ gia làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột – “trụ cột” của miễn dịch. Ví dụ: Mì gói, bánh kẹo đóng gói, nước ngọt có ga. Thay bằng trái cây tươi để detox tự nhiên.
• Thức ăn nhanh: Giàu chất béo trans, muối và đường, gây viêm mãn tính. Như gà rán, khoai tây chiên, hamburger. Chọn món nướng hoặc hấp để giảm calo “xấu”.
• Chất kích thích và rượu bia: Làm suy giảm tế bào miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Giới hạn cà phê dưới 2 ly/ngày, tránh rượu để bảo vệ gan.

Tìm hiểu thêm nguyên tắc dinh dưỡng và các loại thực phẩm tốt cho cơ thể tại nội dung thực phẩm tăng sức đề kháng. Bằng cách này, bạn sẽ tạo khoảng trống cho dưỡng chất tốt phát huy tác dụng.

Thiết lập các thói quen tốt giúp tăng đề kháng

Thói quen hàng ngày là “người bạn đồng hành” lâu dài cho hệ miễn dịch, giúp cơ thể thích nghi và phục hồi nhanh chóng. Bà Võ Ngọc Yến Nga chia sẻ rằng, trong y học cổ truyền, “dưỡng sinh” qua lối sống là cách bền vững nhất để tăng cường tì vị – trung tâm của sức đề kháng. Các nghiên cứu từ Harvard Medical School cho thấy, ngủ đủ giấc có thể tăng 25% số lượng tế bào NK chống ung thư.

Những thói quen lành mạnh không chỉ nâng cao sức khỏe tổng thể mà còn giúp các cơ quan nội tạng hoạt động hiệu quả hơn. Bằng cách duy trì những thói quen tốt này, hệ miễn dịch sẽ được cải thiện, từ đó tăng cường sức đề kháng và giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

Các thói quen có lợi cho cơ thể là:

• Ngủ đủ giấc 7-8 tiếng mỗi ngày: Ngủ sớm trước 23h để hormone tăng trưởng hoạt động, tái tạo tế bào miễn dịch. Đọc thêm “bí kíp” để ngủ ngon, ngủ sâu giấc như ngâm chân nước ấm với gừng.
• Giữ tinh thần thoải mái: Tránh căng thẳng bằng thiền 10 phút/ngày hoặc tắm nước ấm. Kết hợp liệu pháp thư giãn Đông y như xông hơi thảo dược để cân bằng khí huyết.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Giảm thừa cân để tránh viêm khớp và tiểu đường làm suy yếu miễn dịch. Theo dõi BMI định kỳ.
• Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường: Rửa tay thường xuyên, thông gió nhà cửa để giảm vi khuẩn.
• Thăm khám định kỳ: Tiêm vaccine cúm theo khuyến nghị Bộ Y tế, kiểm tra sức khỏe 6 tháng/lần.

Áp dụng dần sẽ mang lại thay đổi rõ rệt, giúp bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng.

Tập thể dục đều đặn để tăng sức đề kháng

Hoạt động thể chất kích thích lưu thông bạch huyết, tăng sản sinh tế bào miễn dịch tự nhiên. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tập 150 phút/tuần có thể giảm 50% nguy cơ cảm cúm. Bà Nga khuyên kết hợp động tác nhẹ nhàng theo Đông y như khí công để không làm hao tổn khí.

Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần, không chỉ giúp cơ thể thư giãn, mà còn cải thiện tuần hoàn máu và nâng cao sức khỏe tổng thể. Khi sức khỏe tổng thể được cải thiện, hệ miễn dịch cũng sẽ được củng cố, từ đó nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài một cách hiệu quả hơn.

Các bài tập thể dục tốt cho sức khỏe bao gồm:

• Tập yoga: Cải thiện hô hấp, giảm stress – kẻ thù của miễn dịch.
• Đi bộ nhanh: 5.000 bước/ngày, lý tưởng cho người mới bắt đầu.
• Cardio nhẹ: Nhảy dây hoặc aerobic để tăng nhịp tim.
• Đạp xe đạp: Tăng cường sức bền hô hấp.
• Chạy bộ: Giải phóng endorphin, hỗ trợ tinh thần.
• Bơi lội: Toàn thân, phù hợp mọi lứa tuổi.
• Chơi thể thao: Bóng chuyền hoặc cầu lông để vui vẻ.

Bắt đầu chậm rãi để tránh chấn thương, và theo dõi tiến bộ để duy trì động lực.

Các công thức đơn giản giúp tăng sức đề kháng

Dân gian Việt Nam lưu giữ nhiều bài thuốc từ thảo dược quen thuộc, dễ chế biến tại nhà để bổ trợ hệ miễn dịch. Những công thức này, theo bà Nga, dựa trên nguyên lý “bổ chính khu tà”, giúp tăng cường khí huyết mà không gây tác dụng phụ nếu dùng đúng liều. Chúng là lựa chọn tự nhiên, bổ sung cho chế độ ăn.

Trong dân gian, nhiều loại dược liệu tự nhiên quen thuộc, dễ tìm và sử dụng, được biết đến với khả năng tăng cường sức đề kháng. Những thảo dược này thường chứa hợp chất có lợi cho hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại bệnh tật và nâng cao sức khỏe tổng thể. Những mẹo dân gian này không chỉ hiệu quả mà còn dễ thực hiện tại nhà, phù hợp với mọi đối tượng.

Tỏi ngâm mật ong

Tỏi chứa allicin kháng khuẩn mạnh, kết hợp mật ong giàu enzyme kháng viêm, tạo “liều thuốc” tự nhiên chống cảm cúm. Bà Nga khuyên dùng 1-2 tép/ngày để tăng globulin miễn dịch.

Trà tía tô

Tía tô giàu vitamin C, A, B, giải cảm hiệu quả theo Đông y. Pha 5-7 lá với nước sôi, uống nóng để thanh nhiệt, phòng ho hen.

Trà hoặc nấu ăn với đông trùng hạ thảo

Loại nấm quý này bổ phế ích thận, tăng tế bào miễn dịch. Thêm bột vào cháo hoặc trà để hỗ trợ phục hồi sau bệnh.

Siro húng chanh

Húng chanh bảo vệ mắt, giảm sốt, tăng đề kháng. Trộn lá húng với chanh, đường phèn thành siro, uống 1 thìa/lần. Lưu ý dùng ngắn hạn để tránh nóng trong.

Chanh sả gừng

Bộ ba này kháng khuẩn, thanh nhiệt, giải độc. Đun sôi gừng tươi, sả, chanh với mật ong, uống ấm để ấm bụng, chống lạnh.

Những công thức này an toàn, nhưng tham khảo ý kiến chuyên gia nếu có bệnh lý nền.

Lưu ý quan trọng: Các thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế chuyên sâu. Hãy tham khảo bác sĩ trước khi áp dụng, đặc biệt nếu bạn đang mang thai, cho con bú hoặc có bệnh mãn tính. Với kinh nghiệm từ Dược Bình Đông, chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn xây dựng sức khỏe bền vững.

——————             

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu